از پوریای ولی تا امروز؛ وقتی پهلوانی به خیابان میآید
پهلوانی یعنی کنار مردمش ایستادن یعنی دفاع از مردم در برابر حاکم ظالم
در فرهنگ ایران، «پهلوان» فقط قهرمان میدان نیست؛ مرام است. از Puriya-ye Vali تا Gholamreza Takhti، روایتها یک چیز را تکرار کردهاند: قدرت، وقتی معنا دارد که در خدمت مردم باشد. همین ریشه است که توضیح میدهد چرا در بزنگاهها، بخشی از چهرههای برخاسته از ورزش و محله، تماشاگر نمیمانند.
چرا پهلوانها ساکت نمیمانند؟
پهلوان از دل جامعه میآید؛
با مردم نفس کشیده، دردشان را لمس کرده و اعتمادشان را دارد.
ورزش، فقط عضله نمیسازد—انضباط، تابآوری و جرأت میسازد:
- تحمل فشار
- نترسیدن از شکست
- برخاستن دوباره
وقتی چنین فردی با بیعدالتی روبهرو میشود، بیطرفی برایش ممکن نیست. برای همین است که در حافظه جمعی، نامهایی از دل میدان و محله برجسته میشوند؛ چهرههایی که جامعه آنها را بهعنوان نمادهای ایستادگی به خاطر میسپارد:
Navid Afkari، Mohsen Shekari، Majidreza Rahnavard، Mohammad Javad Vafaei Sani، Saeed Yaghoubi، و جوانانی که در روایتهای مردمی با نامهایی چون محمدی و ساسان از آنها یاد میشود.
در کنار اینها، نامهای دیگری نیز در حافظه عمومی تکرار میشوند—چهرههایی از نسل جوان که جامعه آنها را با روحیه پهلوانی و جوانمردی به یاد میآورد.
«نامهایی که جامعه به خاطر سپرده است»
اینها فقط اسم نیستند؛ حافظه جمعیاند—چهرههایی از دل ورزش، محله و جوانمردی که جامعه آنها را بهعنوان نمادهای ایستادگی به یاد میآورد:
- Puriya-ye Vali
- Gholamreza Takhti
- Navid Afkari
- Mohsen Shekari
- Majidreza Rahnavard
- Mohammad Javad Vafaei Sani
- Habib Khabiri
- مهشید (از چهرههای زنِ فعال و نماد ایستادگی در روایتهای مردمی)
- کاپیتانهای زن والیبال ایران (نماد حضور و مقاومت زنان در عرصه ورزش)
- محمدی
- ساسان
- و دهها نام دیگر که هر روز به این حافظه اضافه میشوند…
این فهرست، بسته نیست؛
جامعه هر روز نامهای تازهای به آن میافزاید.
پهلوان واقعی کسی است که:
- پشت مردمش را خالی نمیکند
- در سختیها کنارشان میایستد
- و قدرتش را در خدمت انسان به کار میگیرد
پهلوانی یعنی کنار مردم ایستادن، حتی وقتی هزینه دارد.
یک شاهد از دل همین سنت
این نگاه فقط تحلیل نیست؛ از دل خود پهلوانان نیز شنیده میشود.
پهلوان مسلم اسکندفیلابی، وارث بازوبند جهانپهلوان تختی، میگوید:
زمانی که مردم مرا پهلوان صدا کردند، برای من پهلوانی معنای دیگری داشت؛
نه برد و باخت در کشتی، بلکه خدمت به مردم، آزادی، گرفتن دست ناتوان و ایستادن در برابر ظلم.
او تأکید میکند که جامعه ورزشی ایران ریشه در عیاری و جوانمردی دارد—ریشهای که با همه فشارها، از مردم جدا نشده است.
پهلوانی؛ از عنوان تا مسئولیت
در این روایت، پهلوانی یک «عنوان» نیست؛
یک مسئولیت اجتماعی است.
پهلوان واقعی کسی است که:
- پشت مردمش را خالی نمیکند
- در سختیها کنارشان میایستد
- و قدرتش را ابزار دفاع از انسان میکند
و شاید به همین دلیل است که فیلابی، بازوبند پهلوانی را به خود محدود نمیکند و آن را به همه کسانی تقدیم میکند که در این سالها ایستادهاند.
https://www.iranntv.com/12767-%سیمای آزادی پهلوان مسلم اسکندر فیلابی
جمعبندی
خطی از معنا از پوریای ولی تا تختی کشیده شده است؛
و امروز، در چهرههای معاصر—از ورزشکاران تا جوانان محله—ادامه یافته است.
پهلوانی در این معنا، نه فقط روی سکو، بلکه در لحظههای سخت تعریف میشود:
کنار مردم ایستادن، حتی وقتی هزینه دارد.
شهرام بهزادی