شکست دکترین رعب؛ چرا حمام خون حکومت دانشگاه را به عقب نراند؟
دانشگاههای ایران بار دیگر طی روزهای اخیر در شهرهای مختلف ایران به عنوان کانون تپنده آزادیخواهی، بطلان محاسبات جمهوری اسلامی در سرکوب اعتراضات و جنبشهای مدنی را به اثبات رساندند.
در حالی که جمهوری اسلامی پس از سرکوب خونین معترضان در اعتراضات مردمی دیماه، با تکیه بر استراتژی “پیروزی از طریق ایجاد ترس” تصور میکرد صدای اعتراضات را در حمامی از خون خفه کرده است، دانشگاههای ایران بار دیگر به عنوان کانون تپنده آزادیخواهی، بطلان این محاسبات را به اثبات رساندند. در روزهای اخیر، موج تازهای از اعتراضات دانشجویی نه تنها در تهران، بلکه در سراسر جغرافیای ایران از گلستان و سمنان تا شیراز و اهواز گسترش یافته است.
روز چهارشنبه ۶ اسفندماه (۲۵ فوریه)، دانشجویان دانشگاههای گلستان، سمنان، باهنر شیراز و دانشکده ملی مهارت دختران دکتر شریعتی تهران با صدور بیانیههایی، کلاسهای آنلاین را تحریم کردند.
در همین راستا، دانشجویان دانشگاه خوارزمی با شکستن فضای امنیتی، در صحن دانشگاه تحصن کرده و با شعار طنینانداز “قسم به خون یاران، ایستادهایم تا پایان”، پیوند خود را با کشتهشدگاه اعتراضات دیماه تجدید کردند. تجعات دانشجویی در روزهای گذشته در دانشگاههای بهشتی، شریف، علم و صنعت و خواجه نصیر نیز گزارش شده است.
واکنشهای قهری مقامات به جنبش دانشجویی
گزارشهای منتشر شده در رسانههایی چون روزنامه “شرق”، حکایت از تشدید برخوردهای پادگانی با محیطهای آموزشی دارد. شورای مدیریت استانی در استان البرز، در اقدامی بیسابقه دستور داد که تمامی دانشگاههای این استان تا پایان سال ۱۴۰۴ به صورت مجازی فعالیت کنند. همزمان، موج جدیدی از تشکیل پروندههای انضباطی برای دانشجویان معترض آغاز شده است تا با ابزار تعلیق و اخراج، فضای رعب احیا شود.
با این حال، تناقض در گفتار مقامات حکومتی عیان است. حسین سیمایی صراف، وزیر علوم، روز چهارشنبه در اظهاراتی دوپهلو مدعی حمایت از “حضوری بودن” دانشگاهها شده، اما آن را مشروط به عدم “توهین به نمادهای ملی” کرده است؛ نمادهایی که در نگاه دانشجویان، دیگر وجاهت خود را از دست دادهاند. پاسخ دانشجویان به این شروط، صریح و رادیکال بوده است: در بسیاری از صحنها، پرچم جمهوری اسلامی به آتش کشیده شده و درفش شیر و خورشید به نشانه گذار از نظام فعلی به اهتزاز درآمده است.
بیشتر بخوانید: تداوم اعتراضات ضدحکومتی دانشجویان در تهران و شهرهای دیگر
تولد “انجمنهای شیر و خورشید”؛ گذار به سازماندهی جدید
یکی از رادیکالترین تحولات روزهای اخیر، شکلگیری تشکلهای نوپدید با هویت ملی و آزادیخواهانه است. دانشجویان دانشگاه جندیشاپور (چمران) اهواز و واحد علوم و تحقیقات تهران با تشکیل “انجمن شیر و خورشید”، بیانیههایی صادر کردهاند که در آن بر پایان “سرکوب سیستماتیک” و فراهمسازی زیرساختهای “گذار دموکراتیک” تأکید شده است. دانشجویان دانشگاه هنر شیراز نیز در پیمانی خونین با دانشجویان دانشگاههای مادر تهران (شریف، امیرکبیر و تهران)، اعلام کردهاند که “درس و کتاب، امروز میدان جنگ ماست” و سر پیش دستورات حکومت خم نخواهند کرد.