واشینگتن و اپوزیسیون ایران چگونه مجاهدین خلق طی دههها برای چنین روزی آماده شدند
The Iranian exile group that played Washington for this moment
The MEK spent heavily over decades enlisting American politicians to its cause. Now they are paying the group back by promoting its vision for a secular Iran.
Mujahedeen-e-Khalq supporters rally across from the White House after the death of Iranian Gen. Qassem Soleimani, who was killed by a U.S. airstrike in Iraq, in Jan. 2020. | Alex Brandon/AP
By Caitlin Oprysko and Daniel Barnes03/03/2026 05:00 AM EST
No one in Washington has prepared for this day as long as the Mojahedin-e-Khalq, an organization of Iranian exiles who have been fighting for decades to turn their homeland into a democracy.
While supporters of Reza Pahlavi, the son of the deposed Shah who hopes to return to Iran as its next leader, have assembled a broad network of enthusiastic exiles, the MEK has focused on an inside game in western capitals. It recruited some of the most prominent figures in American politics, including former House Speaker Newt Gingrich and former Democratic National Committee Chair Howard Dean, initially with the goal of getting the State Department to shed the MEK’s longstanding designation as a terrorist group.
مقدمه
در تحولات سیاسی بزرگ، لحظههایی فرا میرسد که سالها فعالیت پنهان و آشکار ناگهان در برابر دیدگان جهان ظاهر میشود. برای بسیاری از ناظران در واشینگتن، چنین لحظهای اکنون برای سازمان مجاهدین خلق و شورای ملی مقاومت ایران فرا رسیده است؛ جریانی که دههها در تبعید، شبکهای از ارتباطات سیاسی در غرب ایجاد کرده و اکنون میکوشد خود را بهعنوان آلترناتیوی سکولار و دموکراتیک برای آینده ایران معرفی کند.
در حالی که طی سالهای گذشته نیروهای مختلف اپوزیسیون ایرانی در خارج از کشور فعالیت داشتهاند، مجاهدین خلق بیش از دیگران تمرکز خود را بر ایجاد نفوذ در مراکز قدرت سیاسی غرب قرار دادهاند.
شبکهسازی طولانی در قلب سیاست آمریکا
در واشینگتن کمتر گروهی به اندازه مجاهدین خلق برای چنین شرایطی برنامهریزی کرده است. این سازمان که از دههها پیش با هدف برقراری حکومتی دموکراتیک در ایران فعالیت میکند، توانسته است طی سالها ارتباطات گستردهای با سیاستمداران برجسته آمریکایی برقرار کند.
در میان این چهرهها نامهایی دیده میشود مانند:
- نیوت گینگریچ، رئیس پیشین مجلس نمایندگان آمریکا
- هاوارد دین، رئیس پیشین کمیته ملی حزب دموکرات
- مایک پمپئو، وزیر خارجه سابق آمریکا
- رودی جولیانی، شهردار پیشین نیویورک
هدف نخست این تلاشها، حذف نام سازمان از فهرست گروههای تروریستی آمریکا بود؛ هدفی که در سال ۲۰۱۲ تحقق یافت.
از آن زمان به بعد، شورای ملی مقاومت ایران تلاش کرده است حضور خود را در فضای سیاسی غرب تثبیت کند و بهعنوان اپوزیسیون سازمانیافته ایران شناخته شود.
چهرههای برجسته غربی که از اپوزیسیون ایران حمایت کردهاند
در طول سالهای گذشته، بسیاری از شخصیتهای شناختهشده سیاسی در آمریکا و اروپا در نشستها و کنفرانسهای مرتبط با اپوزیسیون دموکراتیک ایران شرکت کردهاند. حضور این چهرهها نشان میدهد که مسئله آینده ایران تنها یک موضوع داخلی نیست، بلکه به بحثی مهم در سیاست بینالمللی تبدیل شده است.
در میان این شخصیتها نامهای شناختهشدهای دیده میشود:
آمریکا
- مایک پمپئو – وزیر خارجه پیشین ایالات متحده
- رودی جولیانی – شهردار پیشین نیویورک
- نیوت گینگریچ – رئیس پیشین مجلس نمایندگان آمریکا
- هاوارد دین – رئیس پیشین کمیته ملی حزب دموکرات
- پاتریک کندی – نماینده پیشین کنگره آمریکا
- سناتور رابرت توریچلی – سناتور پیشین ایالت نیوجرسی
اروپا
- جان برکو – رئیس پیشین مجلس عوام بریتانیا
- کارلا سندز – سفیر پیشین آمریکا در دانمارک
این چهرهها در سالهای اخیر در نشستهای بینالمللی مرتبط با اپوزیسیون ایران، از جمله کنفرانسهای موسوم به «ایران آزاد» در واشینگتن و شهرهای مختلف اروپا حضور داشتهاند و درباره ضرورت حمایت از یک ایران آزاد، سکولار و دموکراتیک سخن گفتهاند.
رقابت در میان اپوزیسیون ایرانی
در فضای اپوزیسیون ایرانی، تنها مجاهدین خلق نیستند که برای آینده ایران برنامه دارند. هواداران رضا پهلوی، فرزند آخرین شاه ایران، نیز شبکهای گسترده از حامیان تبعیدی ایجاد کردهاند.
اما تفاوت اصلی در روش فعالیت است:
- جریان سلطنتطلب بیشتر بر حمایت مردمی در میان تبعیدیان تکیه دارد
- در حالی که مجاهدین خلق تمرکز خود را بر نفوذ سیاسی در پایتختهای غربی گذاشتهاند
این تفاوت باعث شده است که در صحنه سیاست بینالمللی، نام مجاهدین خلق بیشتر در ارتباط با لابی سیاسی و دیپلماتیک مطرح شود.
لابیگری و حضور در صحنه سیاسی
اسناد ثبتشده در وزارت دادگستری آمریکا نشان میدهد که شورای ملی مقاومت ایران طی سالهای اخیر بیش از ۲٫۷ میلیون دلار به یک شرکت لابیگری به مدیریت سناتور سابق رابرت توریچلی پرداخت کرده است.
این فعالیتها شامل موارد زیر بوده است:
- ترتیب دادن دیدار با قانونگذاران آمریکایی
- سازماندهی حضور رسانهای
- انتشار مقالات و نامههای سیاسی
- دفاع از برنامه سیاسی شورای ملی مقاومت
همچنین کنفرانسهای بینالمللی موسوم به «ایران آزاد» که در آمریکا و اروپا برگزار میشوند، به یکی از مهمترین ابزارهای نمایش قدرت سیاسی این جریان تبدیل شدهاند.
در این نشستها اغلب شخصیتهای سیاسی برجستهای از آمریکا و اروپا حضور داشتهاند.
دیدگاه حامیان غربی
برخی سیاستمداران آمریکایی که از این جریان حمایت میکنند، معتقدند اپوزیسیون سازمانیافته ایران آماده ایفای نقش مهمی در آینده این کشور است.
مایک پمپئو در یکی از این نشستها گفته است:
«اپوزیسیون دموکراتیک ایران آماده است که قدم پیش بگذارد و رهبری آینده کشور را بر عهده بگیرد.»
در مقابل، برخی دیگر از سیاستمداران غربی یا تحلیلگران، نسبت به نقش و ساختار این سازمان دیدگاههای انتقادی دارند و آن را به رفتارهای بسته یا فرقهای متهم میکنند.
تحلیل: چرا اکنون نام مجاهدین دوباره مطرح شده است؟
چند عامل باعث شده است که نام این سازمان دوباره در مرکز بحثهای سیاسی قرار گیرد:
۱. بحران مشروعیت در داخل ایران
افزایش اعتراضات و نارضایتی اجتماعی باعث شده است مسئله «آلترناتیو سیاسی» بیش از گذشته مطرح شود.
۲. تحولات ژئوپولیتیک منطقه
تنشهای گسترده در خاورمیانه و درگیریهای مرتبط با ایران، توجه سیاستمداران غربی را به اپوزیسیون ایرانی افزایش داده است.
۳. شبکهسازی چند دههای در غرب
مجاهدین خلق طی سالها توانستهاند ارتباطاتی در ساختارهای سیاسی آمریکا و اروپا ایجاد کنند که اکنون در چنین شرایطی فعالتر شده است.
جمعبندی
واقعیت این است که آینده سیاسی ایران تنها در میدان سیاست داخلی این کشور تعیین نخواهد شد؛ بلکه رقابت میان نیروهای مختلف اپوزیسیون در خارج از کشور نیز بخشی از این معادله است.
مجاهدین خلق با تکیه بر شبکهای از ارتباطات سیاسی در غرب تلاش میکنند خود را بهعنوان یک آلترناتیو سکولار و سازمانیافته معرفی کنند. در مقابل، جریانهای دیگر اپوزیسیون نیز برای نقشآفرینی در آینده ایران تلاش میکنند.
این رقابت نشان میدهد که مسئله گذار سیاسی در ایران تنها یک موضوع داخلی نیست، بلکه به یکی از موضوعات مهم در معادلات سیاسی بینالمللی تبدیل شده است.
The Iranian exile group that played Washington for this moment
The MEK spent heavily over decades enlisting American politicians to its cause. Now they are paying the group back by promoting its vision for a secular Iran.
Mujahedeen-e-Khalq supporters rally across from the White House after the death of Iranian Gen. Qassem Soleimani, who was killed by a U.S. airstrike in Iraq, in Jan. 2020. | Alex Brandon/AP
By Caitlin Oprysko and Daniel Barnes03/03/2026 05:00 AM EST
No one in Washington has prepared for this day as long as the Mojahedin-e-Khalq, an organization of Iranian exiles who have been fighting for decades to turn their homeland into a democracy.
While supporters of Reza Pahlavi, the son of the deposed Shah who hopes to return to Iran as its next leader, have assembled a broad network of enthusiastic exiles, the MEK has focused on an inside game in western capitals. It recruited some of the most prominent figures in American politics, including former House Speaker Newt Gingrich and former Democratic National Committee Chair Howard Dean, initially with the goal of getting the State Department to shed the MEK’s longstanding designation as a terrorist group.