شهیدان قتل عام شده در شهر اندیمشک آنان که انتخاب کردند با هیهات منا الذله جلو خمینی بایستند وتسلیم نشوند
آنجا که انتخاب، به مرز جان رسید
در آن تابستان،
از بسیاری خواسته شد
که از آنچه بودند، فاصله بگیرند.
کافی بود یک جمله بگویند،
کافی بود یک امضا کنند…
اما برخی،
نپذیرفتند.
این فصل،
روایت همان «نه» گفتن است.
سال ۶۷ از شهر اندیمشک استان خوزستان
لیست قتل عام مجاهدین قهرمان در شهر اندیمشک
| جدول مشخصات شهدای قتل عام اندیمشک استان خوزستان | |||||||||||
| تاریخ شهادت | محل مزار | نحوه شهادت | محل شهادت | تاهل | تحصیلات | سن | تاریخ تولد | نام پدر | نام و نام خانوادگی | ر | |
| ۶۷ | انديمشك | قتل عام | دزفول | مجرد | ديپلم | ۱۳۴۲ | طاهر رنجبر | ۱ | |||
| ۶۷ | انديمشك | قتل عام | تهران | مجرد | دانشجو | عليرضا | محمد بيرانوند | ۲ | |||
| ۶۷ | انديمشك | تیرباراان | اهواز | مجرد | ديپلم | پروانه قلاوند | ۳ | ||||
| ۶۷ | انديمشك | قتل عام | دزفول | مجرد | 1336 | علاء | قدرت كايدي | ۵ | |||
| ۶۷ | انديمشك | قتل عام | دزفول | مجرد | ۱۳۴۰ | رضاباشلو | ۶ | ||||
| ۶۷ | انديمشك | قتل عام | دزفول | مجرد | بهرام | احمد آسخ | ۹ | ||||
| ۶۷ | انديمشك | قتل عام | دزفول | مجرد | چراغ | محمد رضا اميدي | ۱۰ | ||||
| ۶۷ | انديمشك | قتل عام | دزفول | مجرد | عبدالكريم ماكياني | ۱۱ | |||||
| ۶۷ | انديمشك | تیرباران | دزفول | مجرد | ۱۳۳۵ | امير عامري | ۱۴ | ||||
| ۶۷ | انديمشك | قتل عام | دزفول | مجرد | ۱۳۴۲ | فريدون حنيف زاده | ۱۵ | ||||
| ۶۷ | انديمشك | قتل عام | دزفول | مجرد | ۱۳۴۲ | شاپور شيرالي | ۱۶ | ||||
| ۶۷ | انديمشك | قتل عام | تهران | مجرد | ۱۳۳۳ | بهرام | حمزه شلاوند | ۱۷ | |||
| ۶۷ | انديمشك | قتل عام | دزفول | مجرد | ابراهيم رويژ زاده | ۱۸ | |||||
| ۶۷ | انديمشك | قتل عام | متاهل | ۱۳۳۹ | غلامرضا | فرنگيس كيهاني | ۱۹ | ||||
| ۶۷ | انديمشك | قتل عام | دزفول | مجرد | ۱۳۴۲ | علي شيخي | ۲۰ | ||||
| ۶۷ | انديمشك | قتل عام | دزفول | مجرد | ۱۳۴۴ | رحيم فولادوند | ۲۱ | ||||
اینها فقط نام نیستند—
هر کدام،
یک زندگی ناتماماند.
اندیمشک؛ شهری که ایستاد
روایت شهیدان قتلعام ۱۳۶۷ از استان خوزستان
در تابستان ۱۳۶۷،
در سکوتی که فریاد شد،
نامهایی از این شهر برخاستند
که مرگ را پذیرفتند،
اما از انتخاب خود بازنگشتند.
این فصل،
روایت آنان است.
سندی که مرگ را به قانون تبدیل کرد
در این دستخطها،
سرنوشت انسانها نه بر اساس قانون،
که بر اساس «موضع» تعیین شد.
اینجا،
آغاز یک کشتار است.
وقتی جنایت، انکار نمیشود—بلکه اعلام میشود
اینها روایت مخالفان نیست.
اینها سخنان همان کسانی است
که تصمیم گرفتند، اجرا کردند،
و سپس از آن سخن گفتند.
بازتاب جهانی یک فاجعه انسانی
جهان شنید.
اما برای بسیاری،
خیلی دیر بود.
پل به اندیمشک
اما این اسناد،
وقتی معنا پیدا میکنند
که به نامها برسیم…
به چهرهها…
به زندگیها…
به اندیمشک.
مجاهد دلیر پروانه قلاوند
مجاهد قهرمان پروانه قلاوند از مجاهدان سربدار ولی سر موضغ مجاهدی
مشخصات شهيدان
منبع گزارش : نادر رشیدی
نسبت منبع با شهید: فامیل
نام و نام خانوادگي شهيد: پروانه قلاوند
تاريخ شهادت :(روز و ماه و سال بفارسی نوشته شود)
۱۳۶۷
تعلق گروهي : سازمان مجاهدین خلق ایران
1-نام شهيد: (بصورت حروفي درجدول زير نوشته شود) …
| پ | ر | و | ا | ن | ه |
2-فاميل شهيد : (باهرپسوند وپيشوندي كه دارد بصورت كامل حروفي نوشته شود) …
| ر | س | ت | م | ی |
3-نام مستعار:
4-نام پدر: مصطفی
5-جنسيت(زن/ مرد): زن
6- شهر و استان تولد: اندیمشک استان خوزستان
7-تاريخ تولد:۱۳۴۸
8-سن: ۱۹
9-تحصيلات: (بي سواد- ابتدايي- دانش آموز- دبيرستان-ديپلم- تربيت معلم- دانشجو- ليسانس- فوق ليسانس- دكتري):
10-شغل: دانش آموز
11-وضعيت تاهل : مجرد
12-تعداد فرزندان:
13-محل شهادت / نحوه شهادت (تيرباران –اعدام –درگيري-زيرشكنجه و . . .) :
دزفول تیرباران
14-تعداد شهداي خانواده همراه با اسم و نسبت و تاريخ شهادت: دو برادر وی بنامهای یحیی و ضرغام قلاوند از جمله شهدای مجاهد خلق هستند که در دزفول اعدام و در اندیمشک بخاک سپرده شده اند
15-محل زندان – دفن( شهرو نام گورستان و شماره قبر… ) و ارگان اعدام كننده :
احتمالا اهواز چون اطلاعی از محل دفن در دست نیست
16. درجه وثوق (حتماً به درصد نوشته شود): ۱۰۰درصد
17-هر گونه اطلاعات ديگر در مورد شهيد اعم از عکس شهيد، عكس مزار، وصيت نامه و دستخط شهيد :
امضای نویسنده:نادر رشیدی
نام: پروانه
نام خانوادگی: قلاوند
سن: حدود ۲۷ سال
تحصیلات: دیپلم
محل شهادت: اهواز
نحوه شهادت: تیرباران در تابستان ۱۳۶۷
مزار: اندیمشک
پروانه از نسل زنانی بود که در سکوت خانهها نماندند. جوان، پرامید و با آیندهای پیش رو، اما زمانه او را به انتخابی سخت کشاند. در اهواز، در برابر گلوله ایستاد، اما نامش به اندیمشک بازگشت؛ به شهری که دخترانش را هرگز فراموش نمیکند.
مجاهد شهید ابراهیم رویجزاده
نام: ابراهیم
نام خانوادگی: رویجزاده
سال تولد: ۱۳۴۱
سن: ۲۶ سال
تحصیلات: دانشجو
وضعیت تأهل: مجرد
محل شهادت: دزفول
نحوه شهادت: تیرباران در قتلعام ۱۳۶۷
مزار: اندیمشک
ابراهیم راه علم را آغاز کرده بود، اما مسیر زندگیاش به میدانی دیگر کشیده شد. جوانی که میتوانست آیندهای آرام داشته باشد، در دل یکی از تاریکترین فصلهای تاریخ ایستاد. او در سکوت زندانها از میان رفت، اما صدای انتخابش باقی ماند.
مجاهد شهید محمدرضا امیدی
نام: محمدرضا
نام خانوادگی: امیدی
نام پدر: چراغ
محل شهادت: دزفول
نحوه شهادت: قتلعام ۱۳۶۷
مزار: اندیمشک
محمدرضا از دل خانوادهای ساده برخاست؛ بیادعا، اما استوار. نامش شاید در جایی ثبت نشود، اما در حافظه مردم زنده است. او نیز در موج بیامان آن تابستان از میان رفت، بیآنکه فرصتی برای بازگشت باشد.
مجاهد شهید حمزه شلالوند
نام: حمزه
نام خانوادگی: شلالوند
نام پدر: بهرام
سال تولد: ۱۳۳۳
محل شهادت: تهران
نحوه شهادت: قتلعام تابستان ۱۳۶۷
مزار: اندیمشک
حمزه از نسلی بود که سالها تجربه و رنج را با خود داشت. زندگی او از اندیمشک تا تهران امتداد یافت، اما پایانش به همان سرنوشت جمعی گره خورد. او نیز در سکوت، به صف کسانی پیوست که بینام و نشان از میان برده شدند، اما یادشان باقی ماند.
مجاهد شهید احمد آسیخ
مجاهد شهید احمد آسیخ شهید قتل عام ۶۷ اندیمشک از خوزستان
نام: احمد
نام خانوادگی: آسیخ
نام پدر: بهرام
تحصیلات: دانشآموز
محل شهادت: دزفول
نحوه شهادت: قتلعام ۱۳۶۷
مزار: اندیمشک
احمد هنوز در آغاز راه بود؛ نوجوانی با آرزوهای ساده. اما خانوادهاش پیشتر نیز بهای سنگینی داده بود—برادرش حمید در سال ۱۳۶۱ تیرباران شده بود. احمد ادامه همان مسیر شد؛ نسلی که در یک خانواده، دو بار قربانی شد.
مجاهد شهید رضا باشو
مجاهد شهید رضا باشو از شهیدان قتل عام ۶۷ اندیمشک
نام: رضا
نام خانوادگی: باشو
سال تولد: ۱۳۴۰
سن: ۲۷ سال
محل تولد: اندیمشک
تحصیلات: دیپلم
شغل: ورزشکار
نحوه شهادت: قتلعام ۱۳۶۷
مزار: نامشخص
رضا جوانی پرتحرک و سرشار از زندگی بود. زمین ورزش میتوانست میدان او باشد، اما سرنوشت مسیر دیگری را رقم زد. او در میان آن موج خاموش شد، و حتی نشانی از مزارش باقی نماند؛ اما نامش در یادها مانده است.
مجاهد شهید قدرت کایدی
مجاهد شهیدقدرت کایدی شهید قتل عام ۶۷
نام: قدرت
نام خانوادگی: کایدی
نام پدر: علاء
سال تولد: ۱۳۳۶
سن: ۳۱ سال
تحصیلات: دیپلم
محل تولد: اندیمشک
محل شهادت: نامشخص
نحوه شهادت: قتلعام تابستان ۱۳۶۷
مزار: نامعلوم
قدرت از دل همان شهری برخاست که جنگِ تحمیلشده بر آن، زندگیها را زیرورو کرده بود. او از نسلی بود که در میان آتش و دود، انتخاب کرد بایستد و از باورش عقب ننشیند. در تابستان ۶۷، در موجی که مرگ را بیوقفه در زندانها میگرداند، نامش به صف همان ایستادگان پیوست. برادرش محمدکاظم نیز پیشتر در درگیری مجروح و دستگیر شد و سرانجام در دزفول اعدام گردید؛ گویی این خانواده، در برابر یک تاریخ ایستاده بود. قدرت رفت، اما آن ایستادگیِ خاموش، در حافظهٔ شهر باقی ماند—چون سطری که با خون بر برگِ شقایق نوشته میشود.
مجاهد شهید شاپور شیرعالی
مجاهد شهیدشاپور شیرآلی از شهیدان قتل عام از اندیمشک
نام: شاپور
نام خانوادگی: شیرعالی
سال تولد: ۱۳۴۲
سن: ۲۵ سال
محل تولد: اندیمشک
محل شهادت: دزفول
نحوه شهادت: قتلعام ۱۳۶۷
مزار: اندیمشک
شاپور جوانی بود از نسل همان روزهایی که کشور درگیر جنگی شده بود که سایهاش بر همهچیز افتاده بود. در آن فضای سنگین، او انتخاب کرد بر موضعش بایستد؛ نه برای نامی شخصی، که برای آنچه آزادی میدانست. در دزفول، در همان تابستان داغ، به صف سربداران پیوست. از او روایتها کوتاه است، اما همان ایستادن تا آخر، کافی است تا نامش در کنار جاودانهها بنشیند.
مجاهد شهید عبدالکریم ماکیانی
مجاهد شهید عبدالکریم ماکیانی قتل عام ۶۷ از اندیمشک
نام: عبدالکریم
نام خانوادگی: ماکیانی
سال تولد: ۱۳۳۴
محل تولد: اندیمشک
تاریخ شهادت: مرداد ۱۳۶۷
نحوه شهادت: قتلعام
مزار: اندیمشک
عبدالکریم از خانوادهای بود که پیشتر نیز بهای سنگینی پرداخته بود؛ برادرش آقارضا در سال ۶۰ در دزفول جان باخت. اینبار، در تابستان ۶۷، نوبت او رسید. در روزهایی که جنگِ بیرون، بهانهای برای تنگتر شدن حلقهها در درون شده بود، او نیز در برابر آن جریان ایستاد و رفت. یادش در اندیمشک مانده است—در سکوتی که هرگز خالی نیست.
مجاهد شهید امیر عامری
مجاهد شهید امیر عامری از شهیدان قتل عام تابستان ۶۷
نام: امیر
نام خانوادگی: عامری
سال تولد: ۱۳۳۵
محل تولد: اندیمشک
محل شهادت: دزفول
تاریخ شهادت: ۱۳۶۷
نحوه شهادت: قتلعام
مزار: اندیمشک
امیر از نسلی بود که جنگِ تحمیلشده، افق زندگیاش را تیره کرده بود. با اینهمه، در سختترین شرایط، بر انتخاب خود ماند. در دزفول، همراه با دیگرانی که از موضعشان عقب ننشستند، جان باخت. آنچه از او مانده، وفاداری به عهدی است که با باورش بسته بود—عهدی که در آن تابستان، با جان امضا شد.
مجاهد شهید رحیم فولادوند
مجاهد شهید رحیم فولادوند از شهیدان قتل عام تابستان ۶۷
نام: رحیم
نام خانوادگی: فولادوند
سال تولد: ۱۳۴۴
سن: ۲۳ سال
تحصیلات: دیپلم
محل تولد: اندیمشک
محل شهادت: دزفول
تاریخ شهادت: ۱۳۶۷
نحوه شهادت: دستگیری در سال ۱۳۶۱ و محکومیت طولانی؛ اعدام در قتلعام ۶۷
مزار: اندیمشک
رحیم سالها پیشتر دستگیر شده بود و حکم سنگینی را میگذراند؛ اما تابستان ۶۷، نقطهٔ دیگری بود. در فضایی که جنگ بیرونی به تشدید خشونت درونی انجامیده بود، از او خواستند عقب بنشیند—و نپذیرفت. سرموضع ایستاد و تا پایان رفت. جوانیاش کوتاه بود، اما همان ایستادن، نامش را بلند کرد.
مجاهد قهرمان طاهره رنجبر
مجاهد قهرمان طاهره رنجبر از شهیدان قتل عام تابستان ۶۷
نام: طاهره
نام خانوادگی: رنجبر
سال تولد: ۱۳۴۲
سن: ۲۴ سال
تحصیلات: فوقدیپلم
محل تولد: اندیمشک
محل شهادت: دزفول
تاریخ شهادت: ۱۳۶۷
نحوه شهادت: قتلعام ۶۷
مزار: اندیمشک
طاهره از نسل زنانی بود که در میان سایهٔ جنگ و فشار، سکوت را انتخاب نکردند. او نیز در همان تابستان، در کنار دیگران ایستاد و بهای انتخابش را پرداخت. نامش در روایتها آمده است؛ نشانهای از اینکه چگونه جوانی با آیندهای روشن، در برابر طوفان زمانه ایستاد. یادش در اندیمشک زنده است—در چهرهٔ مادرانی که هنوز نگاهشان به راه مانده است.
مجاهد دلیر علی شیخی
مجاهد دلیر علی شیخی از شهیدان قتل عام جنایتکارانه تابستان ۶۷
نام: علی
نام خانوادگی: شیخی
سال تولد: ۱۳۴۲
تحصیلات: دیپلم
شغل: مغازهدار
محل تولد: اندیمشک
تاریخ شهادت: مرداد ۱۳۶۷
محل شهادت: دزفول
نحوه شهادت: قتلعام تابستان ۱۳۶۷
مزار: اندیمشک
علی از دل زندگی ساده و روزمرهٔ شهر برخاست؛ مغازهداری که در میان رفتوآمد مردم، نبض جامعه را لمس میکرد. سالهای جنگی که بر کشور تحمیل شده بود، سایهاش را بر همهچیز انداخته بود و او نیز در این میان، راه خود را انتخاب کرد. در مرداد ۶۷، در دزفول، از او خواستند از باورش عقب بنشیند—اما نپذیرفت. سرموضع ایستاد و رفت. نامش در اندیمشک مانده است؛ در همان کوچهها و میان همان مردمی که او را میشناختند.
مجاهد شهید فرنگیس کیهانی
مجاهد شهید فرنگیس کیهانی شهید قتل عام جنایتکارانه تابستان ۶۷
نام: فرنگیس
نام خانوادگی: کیهانی
نام پدر: غلامرضا
سال تولد: ۱۳۳۹
تحصیلات: دیپلم
شغل: خیاط
محل تولد: اندیمشک
تاریخ شهادت: مرداد ۱۳۶۷
محل شهادت: اهواز
نحوه شهادت: قتلعام تابستان ۱۳۶۷
مزار: اندیمشک
فرنگیس از زنان زحمتکش شهر بود؛ با دستانی که به دوختن زندگی دیگران عادت داشت، اما خود در دل روزگاری سخت زیست. در سالهایی که جنگ و فشار، افقها را تنگ کرده بود، او نیز در مسیر انتخابی ایستاد که برایش آسان نبود. در اهواز، در همان تابستان خونین، به صف زنان و مردانی پیوست که از موضع خود عقب ننشستند. یادش در اندیمشک زنده است؛ در خانهها، در خاطرهها، و در سکوتی که هنوز حرف دارد.
مجاهد سربدار فریدون (حمید) حنیفزاده
مجاهد سربدار فریدون (حمید) حنیف زاده از شهیدان قتل عام تابستان ۶۷
نام: فریدون (حمید)
نام خانوادگی: حنیفزاده
سال تولد: ۱۳۴۲
سن: ۲۵ سال
محل تولد: اندیمشک
تاریخ شهادت: ۱۳۶۷
محل شهادت: دزفول
نحوه شهادت: تیرباران در قتلعام ۱۳۶۷
مزار: اندیمشک
فریدون، که به نام حمید نیز شناخته میشد، از جوانانی بود که مسیرش را آگاهانه برگزید. از کشور خارج شد، در سال ۶۵ به جریان سازمانیافتهٔ مقاومت پیوست و سپس بهعنوان پیک، برای مأموریتی دشوار به داخل بازگشت. راهی که انتخاب کرده بود، پرخطر بود؛ اما او آن را تا پایان رفت. در یکی از همین مأموریتها دستگیر شد و سرانجام در دزفول، در تابستان ۶۷، در برابر جوخهٔ آتش ایستاد. روایتها از او، از پیوند دادن دیگران و رساندن پیامها میگویند—و از وفاداریاش تا آخرین لحظه.
مجاهد دلیر محمد بیرانوند
مجاهد دلیر محمد بیرانوند از شهیدان قتل عام تابستان ۶۷
نام: محمد
نام خانوادگی: بیرانوند
نام پدر: علیرضا
سال تولد: ۱۳۴۵
سن: ۲۵ سال
تحصیلات: دانشجوی سال دوم دانشگاه تهران
محل تولد: اندیمشک
تاریخ شهادت: ۱۳۶۷
محل شهادت: دزفول
نحوه شهادت: تیرباران در قتلعام ۱۳۶۷
مزار: تهران
محمد از نسل جوانانی بود که راه دانشگاه را در پیش گرفته بودند، با آرزوهایی برای آینده. اما فضای آن سالها، بهویژه در سایهٔ جنگ و سرکوب، بسیاری را به انتخابهایی دشوار کشاند. او نیز از آرمان خود دست نکشید و در نهایت، در دزفول، در تابستان ۶۷، به صف همان ایستادگان پیوست. پیوند خانوادگیاش نیز با این مسیر گره خورده بود؛ ناصر جمالی، پسرعمهاش، سالها پیشتر در دزفول جان باخته بود. محمد نیز همان راه را ادامه داد—راهی که پایانش، آغاز ماندگاری نام او شد.
نسلی که مرگ را دید—و ایستاد
جنگی که آغاز شد،
فقط در مرزها نماند.
به شهرها رسید،
به خانهها،
و در نهایت،
به زندانها.
در آنجا،
نسلی ایستاد.
نه با سلاح،
بلکه با انتخاب.
آنها میتوانستند بمانند—
اما ایستادند.
اندیمشک،
نام این ایستادگی را حفظ کرده است.
و تا زمانی که این نامها گفته میشوند،
آن انتخاب،
زنده است.
نویسنده شهرام بهزادی